Έχουμε μιλήσει αρκετά για την αναλογία ανάμεσα στη σύγχρονη επιχείρηση του 21ου αιώνα και την Πόλη της κλασικής εποχής. Στην Epignosis και σε άλλες εταιρείες του οικοσυστήματος της Starttech Ventures έχουμε ήδη κάνει αρκετά βήματα για να δώσουμε πραγματική υπόσταση σε αυτήν την αναλογία — και είμαστε ενθουσιασμένοι από τα πρώτα αποτελέσματα.
Ένα ερώτημα, όμως, προκύπτει σχεδόν αυτονόητα: Ποιος είναι ο ρόλος της Τεχνητής Νοημοσύνης σε αυτό το μοντέλο;
Αν θέλουμε να είμαστε απόλυτα ειλικρινείς —και να ακολουθήσουμε πράγματι την αρχή της ριζικής διαφάνειας— πρέπει να αναγνωρίσουμε μια ιστορική πραγματικότητα που δεν είναι καθόλου ευχάριστη. Το οικονομικό θαύμα της Αθήνας στηρίχθηκε, μεταξύ άλλων σημαντικών παραγόντων, στην εργασία των δούλων. Αντίστοιχα, η στρατιωτική ισχύς της Σπάρτης δύσκολα θα μπορούσε να υπάρξει χωρίς τους Είλωτες, οι οποίοι καλλιεργούσαν τη γη και επέτρεπαν στους Σπαρτιάτες πολίτες να αφοσιώνονται στις στρατιωτικές και πολιτικές υποχρεώσεις τους.
Ο τίτλος του άρθρου είναι, προφανώς, σκόπιμα προκλητικός. Υπάρχει όμως μια θεμελιώδης και απολύτως ξεκάθαρη διαφορά: Οι δούλοι και οι Είλωτες ήταν άνθρωποι από τους οποίους είχαν βίαια αφαιρεθεί η ελευθερία, η αξιοπρέπεια και τα πολιτικά τους δικαιώματα. Τα σημερινά συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης δεν είναι άνθρωποι. Δεν έχουν ανθρώπινη υπόσταση, ανθρώπινη αξιοπρέπεια ή πολιτικά δικαιώματα. Η ιστορική αναλογία αφορά αποκλειστικά τον λειτουργικό τους ρόλο στην οικονομική και παραγωγική οργάνωση της Πόλης.
Αυτόν ακριβώς τον ρόλο βλέπω να αναλαμβάνει η Τεχνητή Νοημοσύνη στην Πόλη του 21ου αιώνα: Τον ρόλο ενός αφοσιωμένου υπηρέτη, ο οποίος θα κάνει πιστά και με συνέπεια ό,τι μπορεί προκειμένου να υποστηρίζει τους Πολίτες. Θα αναλαμβάνει όλες εκείνες τις εργασίες που μπορεί να εκτελέσει καλύτερα, γρηγορότερα και αποτελεσματικότερα από έναν άνθρωπο, επιτρέποντας στους Πολίτες να επικεντρώνονται σε όσα πραγματικά απαιτούν ανθρώπινη κρίση, δημιουργικότητα, ενσυναίσθηση και, κυρίως, ανάληψη ευθύνης.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη, όμως, δεν πρέπει να είναι υπηρέτης του εκάστοτε διευθυντή ή του ισχυρότερου ανθρώπου μέσα στην επιχείρηση. Πρέπει να υπηρετεί την ίδια την Πόλη, το Σύνταγμά της και, τελικά, το Κοινό Καλό. Οι άνθρωποι και τα συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης οφείλουν να λειτουργούν μέσα σε ένα κοινό πλαίσιο αρχών και κανόνων, δεσμευτικό για όλους. Με μία ουσιώδη διαφορά: Η τελική πολιτική και ηθική ευθύνη θα πρέπει πάντοτε να παραμένει στους Πολίτες.
Ο στόχος της Πόλης του 21ου αιώνα δεν μπορεί να είναι απλώς η αύξηση της παραγωγικότητας ή της κερδοφορίας. Αυτά είναι απαραίτητα, αλλά αποτελούν μέσα και όχι αυτοσκοπό. Ο πραγματικός στόχος είναι η συνεργασία για το Κοινό Καλό, η επίτευξη πρώτα της αυτάρκειας και, στη συνέχεια, η πορεία προς την ευδαιμονία: Μια ζωή δημιουργική, ολοκληρωμένη και με ουσιαστικό νόημα για τους Πολίτες.
Η προσέγγιση αυτή μπορεί να ακούγεται αρκετά φιλοσοφική. Στην πραγματικότητα, όμως, είναι απολύτως πρακτική. Στη σύγχρονη επιχείρηση είναι πλέον απαράδεκτο να αναθέτουμε σε έναν άνθρωπο έναν στόχο —ή, για την ακρίβεια, μια εργασία— που θα μπορούσε να εκτελεστεί αποτελεσματικά από ένα agentic σύστημα. Είναι σπατάλη ανθρώπινου ταλέντου, ανθρώπινης δημιουργικότητας και, τελικά, της ίδιας της ανθρώπινης ζωής.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν πρέπει να υποβαθμίσει τον άνθρωπο μέσα στη σύγχρονη επιχείρηση. Ακριβώς το αντίθετο: Πρέπει να τον απελευθερώσει από τις εργασίες που δεν υπάρχει πλέον λόγος να εκτελεί ένας άνθρωπος και να αναβαθμίσει τον ρόλο του από απλό εργαζόμενο σε πραγματικό Πολίτη της Πόλης του 21ου αιώνα.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου