Ίσως το πιο ενδιαφέρον βιβλίο που έχω διαβάσει εδώ και πολύ καιρό: τη «Συζήτηση με τους φοιτητές της αρχιτεκτονικής» του Le Corbusier — μπράβο στις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης για την ελληνική έκδοση!
Η «Συζήτηση» έγινε το μακρινό 1942, στην κατεχόμενη Γαλλία, και όμως μοιάζει σε πολλά σημεία σαν να γράφτηκε χθες. Ο Le Corbusier μιλάει για μια εποχή τεράστιας τεχνολογικής αλλαγής: η αρχιτεκτονική είχε μέσα σε λίγες δεκαετίες περάσει από την πέτρα και το ξύλο, που κυριαρχούσαν επί χιλιετίες, στην εποχή του μπετόν αρμέ. Και υποστηρίζει ότι η αρχιτεκτονική οφείλει όχι απλώς να ακολουθήσει αυτή την επανάσταση, αλλά να προηγηθεί.
Έχει μάλιστα ένα εξαιρετικό παράδειγμα. Μας περιγράφει έναν άνθρωπο που κάθεται στην κουζίνα του σε ένα διαμέρισμα στο Παρίσι και, νοητά, ακολουθεί όλη τη διαδρομή του: από την κουζίνα στο χολ, από εκεί στο ασανσέρ, στην είσοδο της πολυκατοικίας, στον δρόμο και τελικά στην εξοχή. Για τον Le Corbusier ο αρχιτέκτονας-πολεοδόμος έχει ευθύνη για ολόκληρη αυτή την εμπειρία. Σήμερα μάλλον θα λέγαμε ότι έχει την ευθύνη για όλο το user experience.
Και εδώ βρίσκεται, νομίζω, το πραγματικά εντυπωσιακό σημείο. Ο Le Corbusier θέτει δύο σταθερούς πυλώνες για τη νέα εποχή: την Τεχνική και τον Άνθρωπο. Από τη μία, αγκαλιάζει χωρίς φόβο την τεχνολογική πρόοδο. Από την άλλη, επιμένει ότι όλα γίνονται για να υπηρετήσουν τον άνθρωπο — τον «άνθρωπο-αδελφό», όπως χαρακτηριστικά τον αποκαλεί — έναν άνθρωπο που σκέφτεται, αισθάνεται και πρέπει τελικά να μπορεί να ζει καλύτερα και με περισσότερο νόημα.
Εξίσου ενδιαφέρουσα είναι η σχέση του με το παρελθόν. Έχει μελετήσει με προσοχή και αγάπη αυτό που αποκαλεί folklore — και γράφει συγκλονιστικά για την επίσκεψή του στον Παρθενώνα. Όμως η μελέτη του παρελθόντος δεν έχει σκοπό την επανάληψή του. Έχει σκοπό να εμπεδώσουμε τα διδάγματά του, ώστε στο μέλλον να κάνουμε διαφορετικά και καλύτερα πράγματα.
Δεν μπορώ να σκεφτώ πιο επίκαιρη συζήτηση για τη σημερινή εποχή της Πληροφορικής και, κυρίως, της Τεχνητής Νοημοσύνης. Ζούμε ξανά μια τεχνολογική επανάσταση που αλλάζει θεμελιωδώς αυτά που μέχρι χθες θεωρούσαμε δεδομένα. Και ίσως χρειαζόμαστε ακριβώς την ίδια πυξίδα: Τεχνική και Άνθρωπος. Σεβασμό και βαθιά γνώση του παρελθόντος, χωρίς όμως κανέναν φόβο για το αύριο.
Νομίζω πως κάποιος οφείλει να αποπειραθεί να γράψει μια σημερινή «Συζήτηση»: για τον ρόλο της Πληροφορικής και της Τεχνητής Νοημοσύνης στη νέα τεχνολογική επανάσταση και, κυρίως, για το πώς θα εξασφαλίσουμε ότι όλη αυτή η εκπληκτική τεχνολογία θα συνεχίσει να υπηρετεί εκείνον για τον οποίο τελικά υπάρχουν όλα: τον άνθρωπο.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου