Δευτέρα 31 Αυγούστου 2026

H επικαιρότητα του Le Corbusier και η ανάγκη μιας νέας "Συζήτησης"

Στο βιβλίο του «Συζήτηση με τους φοιτητές της αρχιτεκτονικής» (μπράβο στις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης για την ελληνική έκδοση!) ο Le Corbusier προσφέρει μια σκηνή ενός ανθρώπου που κάθεται στην κουζίνα του σε ένα διαμέρισμα πολυκατοικίας του Παρισιού.

Τον περιγράφει να κάθεται σε μια καρέκλα και μας αναφέρει τι βλέπει, ποια σκεύη, ενδεχομένως ένα πίνακα, κάποιες φωτογραφίες, την πόρτα της κουζίνας. Και μετά μας δίνει νοητά όλη τη διαδρομή που ακολουθεί από την κουζίνα στο χολ, να βγει από το διαμέρισμα, να πάει στο ασανσέρ, να κατέβει στην είσοδο της πολυκατοικίας, να βγει στο δρόμο και από εκεί σε ένα τόπο σε μια κοντινή εξοχή.

Βρήκα τρομερά ενδιαφέρον ότι ο Le Corbusier ισχυρίζεται ότι ο αρχιτέκτονας-πολεοδόμος, τους οποίους θεωρεί ως μια ενιαία ειδικότητα - ή αν θέλετε ως μια ενιαία περιοχή ευθύνης, έχει την ευθύνη για όλη την εμπειρία εκείνου του ανθρώπου.

Σήμερα θα λέγαμε ότι έχει την ευθύνη για όλο το ‘user experience’.

Μιλάει για τον ‘άνθρωπο-αδελφό’, τον οποίον ο αρχιτέκτονας πρέπει να βοηθήσει να σκέφτεται, να νιώθει, να αισθάνεται και εν τέλει να ζει καλύτερα, να ζει με περισσότερο νόημα. Είναι πραγματικά συγκλονιστικό ότι αυτές οι γραμμές γράφτηκαν το 1942, σε μία συζήτηση με φοιτητές αρχιτεκτονικής στην κατεχόμενη Γαλλία.

Ο Le Corbusier έλεγε ότι η τεχνολογική επανάσταση έχει ήδη φέρει εκπληκτικές αλλαγές (το 1942), και ότι η αρχιτεκτονική οφείλει να ακολουθήσει. Την περιγράφει ως μια ‘μηχανή κατοίκησης’. Λέει ότι αντιλαμβάνεται την αρχιτεκτονική με δύο βασικούς πυλώνες: την τεχνική και την συνείδηση, όπου με τη συνείδηση μπορώ να πω ότι μιλάει για κάποιο ανθρωπιστικό ιοδεώδες.

Λέει πολύ χαρακτηριστικά ότι η αρχιτεχνική πάει πολύ παραπέρα από το ‘τιμάριο του μηχανικού’.

Νομίζω ότι αυτή η συζήτηση είναι σήμερα τρομερά επίκαιρη στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης. Και αυτό το δίπολο, συνείδηση και τεχνική, πρέπει να γίνει πυξίδα που να καθοδηγεί την πορεία μας.



Λαγοκέφαλοι

Με πραγματικά τεράστια επιτυχία φαίνεται πως στέφεται η «επικήρυξη των λαγοκεφάλων» έναντι €5/kgr (νεκροί ή ζωντανοί), αν κρίνει κανείς από την ελληνική ειδησεογραφία. 

Η επιτυχία είναι τόσο μεγάλη που ανυπομονώ να πληροφορηθώ το ποσοστό του ΑΕΠ που θα δαπανηθεί στο κυνήγι του θανάσιμου αυτού θαλασσίου εχθρού — λογικά μέσα από κάποιας μορφής Λαγό-ΣΔΙΤ. 

Σύμφωνα με μη επιβεβαιωμένες ακόμα πληροφορίες ο Υπουργός Κάθε Χαρτοφυλακίου Άδωνις Γεωργιάδης δήλωσε πως οι πληθωριστικές πιέσεις που αντιμετωπίζει η ελληνική οικονομία, πέρα από την κρίση στα Στενά του Ορμούζ, τον συνεχιζόμενο πόλεμο στην Ουκρανία και τους πρόσφατους σεισμούς στη Λατινική Αμερική, σε μεγάλο βαθμό οφείλονται στην απότομη εισροή μεγάλων Λαγό-Κεφαλαίων στην αγορά, προερχόμενων εκ των καταβολών των σχετικών τιμημάτων στους λαγό-αλιείς. 

Μάλιστα, σε μια πρωτοφανώς θετική ανταπόκριση στις αλλεπάλληλες εκκλήσεις του υποφαινομαίνου περί της ανάπτυξης της κουλτούρας της συνεργασίας, οι θηρευτές των τεράτων αυτών αποφάσισαν να δημιουργήσουν συνεργατικά Αμοιβαία Λαγό-Κεφάλαια Επιχειρηματικών Συμμετοχών (γνωστών στη διεθνή αγορά ως “Lago-VC”, εκ του “Lagocephalus-based Venture Capital Fuhds). Σχετικές επενδυτικές προτάσεις φέρονται να εξετάζονται ήδη από την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα Επενδύσεων και το Ευρωπαϊκό Επενδυτικό Ταμείο (EIF). 

Πραγματικά, ο λαγοκέφαλος αποδείχτηκε πολύτιμος - αν και αλήθεια απρόσμενος - σύμμαχος στην ανάπτυξη της οικονομίας της συνεργασίας, της γνώσης και της δημιουργικότητας. 

Τέλος, βλέποντας αυτήν την αδιανόητη επιτυχία της δράσης που διεθνώς έγινε γνωστή ως “Hunting for Lago”, αλλά και τιμώντας την πολιτική καταγωγή μας στην πάλαι ποτέ «ομάδα των Ιταλών» του ΠαΣοΚ που έγινε ΚΚΚΑΣΟΡ, σαν καλώ να αναφωνήσουμε όλοι μαζί, πάση δυνάμει:

Forza Lagocephali!!!

υγ. Προνοώντας για το μέλλον, το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας ήδη σχεδιάζει μη-επανδρωμένα υποβρύχια σκάφη για τον εντοπισμό και την εξόντωση λαγοκεφάλων κάνοντας χρήση - μα τι άλλο;;; - προηγμένων συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης



Lean Startup, MVP και Τεχνητή Νοημοσύνη

Ας είμαστε ειλικρινείς: Ζούμε και αναπνέουμε για το  Lean Startup, ποτέ όμως δεν θα γίνουμε ειδωλολάτρες. Στην εποχή της της τεχνητής νοημοσύνης ο ορισμός του ‘viable’ στο MVP έχει διαφοροποιηθεί δραστικά. Πολύ συχνά δεν υπάρχει κανείς λόγος να μην αναπτύξεις κάτι αρκετά πλήρες ώστε να κάνεις ένα ολοκληρωμένο και ουσιαστικότερο πείραμα. Ίσως ο χρόνος ανάπτυξης αντί για δύο μέρες να είναι δυόμισι. Αξίζει τον κόπο.

Ταυτόχρονα αυτή παραμένει και η μεγαλύτερη παγίδα της τεχνητής νοημοσύνης για οποιονδήποτε επίδοξο δημιουργό:

Το γεγονός ότι μπορείς να φτιάξεις κάτι — εκτός αν μιλάμε για έργο τέχνης — δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση ότι πράγματι πρέπει να το φτιάξεις. Είναι πολύ πιθανό να μην ενδιαφερθεί κανένας άλλος πέρα από σένα.

Το σημαντικότερο πρόβλημα παραμένει η ανεύρεση του προβλήματος που πρέπει να λυθεί. Αυτό ήταν αλήθεια πριν την τεχνητή νοημοσύνη παραμένει αλήθεια με την τεχνητή νοημοσύνη και πιθανότατα θα παραμείνει αλήθεια στο διηνεκές.

Ξενομανία: Από το Αγγλικό, το Γαλλικό και το Ρωσικό κόμμα στη λατρεία του Ισραήλ

Η ξενομανία είναι μία κατάρα που κατατρέχει τον ελληνισμό εδώ και πολλούς αιώνες.

Στη διάρκεια του ξεσηκωμού χωριστήκαμε σε αγγλικό, γαλλικό και ρωσικό κόμμα. Αποτέλεσμα ήταν επί της ουσίας η επανάσταση να αποτύχει και αντί για αυτοδύναμο και ανεξάρτητο κράτος να δημιουργηθεί ένα μικρό προτεκτοράτο.

Η πολιτική αυτή ανέτρεψε την δυναμική της ιστορίας και μας οδήγησε στην ανείπωτη τραγωδία της μικρασιατικής καταστροφής και τον ξεριζωμό εκατομμυρίων ελλήνων από τις εστίες τους. τόπους όπου κατοικούσαν για πάνω από 20 αιώνες.

Στη συνέχεια οι Άγγλοι αντικαταστάθηκαν από τους Αμερικανούς, οι Γάλλοι ξεθώριασαν και οι Ρώσοι αντικαταστάθηκαν από τους Σοβιετικούς. 

Ο νέος χωρισμός αυτός μας οδήγησε σε μία ακόμα ανείπωτη τραγωδία, εκείνη του εμφυλίου πολέμου και των μαύρων δεκαετιών 1944 - 1974. 

Όπως έλεγε ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης, αποτελεί μοναδικό γεγονός στην ιστορία ότι και στους δύο μεγάλους πολέμους του 20ού αιώνα πολεμήσαμε με την πλευρά των νικητών και εν τέλει τις δύο φορές βρεθήκαμε ηττημένοι, μάλιστα πολύ οδυνηρά.

Αυτό δεν είναι συνέπεια παρά μόνο της ξενομανίας και της υποδούλωσης σε ξένα συμφέροντα. 

Σήμερα βλέπω μία τέτοια νέα ξενομανία να κυριαρχεί στο ελληνικό διαδίκτυο, φοβάμαι και στην κοινωνία ευρύτερα. 

Αναφέρομαι στην υποτιθέμενη στρατηγική συμμαχία με το Ισραήλ. Υπάρχει υποτίθεται η προσδοκία ότι θα πλευρίσουμε ένα πανίσχυρο κράτος και εκείνο θα πολεμήσει για λογαριασμό μας εναντίον του εχθρού εξ ανατολών, εάν και όποτε αυτό χρειαστεί.

Μόνο που η ανάλυση αυτή αγνοεί πλήρως την ιστορία και την πολιτική πραγματικότητα των διεθνών σχέσεων. Η σύγκρουση Τουρκίας - Ισραήλ ξεκίνησε μόλις το 2010, ενώ παλιότερα είχαν μια στρατηγική συνεργασία πολλών δεκαετιών. Θα τα ξαναβρούν πολύ εύκολα μόλις οι γεωπολιτικές συνθήκες το επιτάξουν και μόλις οι χαράσσοντες πολιτική πέραν του ατλαντικού κρίνουν ότι αυτό οφείλει να γίνει. 

Η θέση της Ελλάδας για το Ισραήλ και την Παλαιστίνη ήταν και οφείλει να παραμείνει ξεκάθαρη: 

Στηρίζουμε με όλες μας τις δυνάμεις τη λύση των δύο κρατών, όπως ορίζουν οι αποφάσεις του συμβουλίου ασφαλείας του ΟΗΕ. Ελεύθερο και ασφαλές Ισραήλ δίπλα σε μια ελεύθερη και ασφαλή Παλαιστίνη. 

Επαναλαμβάνω τα λεγόμενα του Χαραλαμπίδη: Η Ελλάδα θα ανήκει στους Έλληνες όταν και μόνο όταν όλες οι χώρες της Ανατολικής Μεσογείου ανήκουν στους λαούς τους.

Όποιος λέει κάτι διαφορετικό πολύ απλά σπάει την εθνική γραμμή.

Δεν μας έσωσαν οι Άγγλοι. Δεν μας έσωσαν οι Γάλλοι ούτε οι Ρώσοι. Δεν μας έσωσαν οι Αμερικάνοι, ούτε οι Σοβιετικοί.

Δεν πρόκειται να μας σώσουν ούτε οι Ισραηλινοί. 

Κανείς δεν ενδιαφέρεται για έναν δεδομένο σύμμαχο, πόσο μάλιστα αν είναι επί της ουσίας αδύναμος και ανίσχυρος. 

Η Μήλος μας το διδάσκει ανά τους αιώνες: Δεν υπάρχει ηθική, δεν υπάρχουν συναισθήματα στο γεωπολιτικό παιχνίδι και στην εξωτερική πολιτική. 

Αυτοδυναμία, ανεξαρτησία. Πρωτοπορία στην ένωση της Ευρώπης. Αυτή είναι η μόνη λύση. 

Τα υπόλοιπα είναι όνειρα θερινής νυχτός.

Για τη θεία μου, Βασιλική Καματερού

Την Κυριακή 23 Αυγούστου μας άφησε η θεία και γειτόνισσα μας, Βασιλική Καματερού, το γένος Χατζή, αγαπημένη πρώτη ξαδέρφη του πατέρα μας.

Πλήρης ημερών, γεννημένη στα τέλη της δεκαετίας του 1920. Έζησε μια μακρά, δύσκολη ζωή, σε χρόνια ταραγμένα. Τις τελευταίες δεκαετίες ανταμείφθηκε με μια υπέροχη οικογένεια. Μεγάλωσε δύο παιδιά, τρία εγγόνια, τρία δισέγγονα και ήταν ένα μεγάλο στήριγμα για όλους, δίνοντας και παίρνοντας αγάπη. 

Διπλανό σπίτι από το πατρικό μας, οι παιδικές μου αναμνήσεις είναι γεμάτες με τη θεία βασιλική. Ιστορίες από έναν Ασπρόπυργο και μία κοινωνία που δεν υπάρχει πια. Αναμνήσεις της αγροτικής ζωής του 1930, από τα χρόνια της κατοχής, της αντίστασης και του εμφυλίου. Διηγήσεις από τις μαύρες δεκαετίες με τις άδικες φυλακίσεις και εξορίες. Θα μπορούσα να γράψω πολλά και υπόσχομαι να το κάνω, καθότι όλα αυτά έχουν ανεξίτηλα χαραχθεί στην μνήμη μου. 

Σήμερα θα περιοριστώ να αναφερθώ στις συγκλονιστική υποστήριξη που μας προσέφερε όταν χάσαμε τη μαμά και αργότερα το μπαμπά, ως γειτόνισσα και συγγενής. 

Η τελευταία μιας γενιάς, μας διδάσκει ότι οι άνθρωποι αυτοί, μέσα ίσως στις αντιφάσεις και τα ελαττώματά τους — ποιος εξάλλου μπορεί να ισχυριστεί ότι είναι τέλειος;— σίγουρα είχαν μια βαθιά βιωματική γνώση των λέξεων ‘οικογένεια’, ‘γειτονιά’ και ‘αλληλεγγύη’.

Λέξεις και έννοιες που δυστυχώς η δική μας γενιά και οι νεότεροι αναγκάζονται να ανοίξουν τα λεξικά για να θυμηθούν τι σημαίνουν. 

Θερμότατα συλλυπητήρια στα παιδιά, τα εγγόνια και την ευρύτερη οικογένειά της. 

Σε ευχαριστούμε για όλα και θα σε θυμόμαστε πάντα με αγάπη, θεία Βασιλική

Δευτέρα 20 Ιουλίου 2026

Γιατί επενδύουμε στην Τεχνητή Νοημοσύνη

Γιατί επενδύουμε στην Τεχνητή Νοημοσύνη; 

Για πολλούς λόγους. Ο πλέον θεμελιώδης αυτών όμως είναι ξεκάθαρος: Για να απελευθερώσουμε τους ανθρώπους μας. Να απελευθερώσουμε το μυαλό και την ψυχή τους από την σκλαβιά της μη δημιουργικής, βαρετής, επαναλαμβανόμενης εργασίας.

Για να τους ενδυναμώσουμε, να τους προσφέρουμε τη δυνατότητα να αναδείξουν τα άξια επίλυσης προβλήματα και να συντονιστούν με τους συναδέλφους τους για να τα λύσουν.

Για να ξεκινήσουμε σε τελική ανάλυση μια δημιουργική επανάσταση.

Οι εργασίας που μπορούν να γίνουν από την Τεχνητή Νοημοσύνη, οφείλουν να γίνονται από την Τεχνητή Νοημοσύνη. Δίνοντας το προνόμιο στους ανθρώπους να επικεντρώσουν τις προσπάθειές του εκεί που μόνο αυτοί μπορούν να κάνουν τη διαφορά.

Στην Epignosis learning technologies, ως πρώτο παράδειγμα όχι μόνο για το οικοσύστημα της Starttech Ventures αλλά και ευρύτερα, αποφασίσαμε να μετατρέψουμε την εταιρεία μας στο ανάλογο της Πόλης της κλασικής εποχής.

Εργαζόμαστε για το κοινό καλό, επιτυγχάνουμε πρώτα την αυτάρκεια και στη συνέχεια την ευδαιμονία. Αναγνωρίσουμε πως ένα καλύτερο μέλλον του ατόμου θα έρθει μέσα από το καλύτερο μέλλον της ομάδας. Είμαστε Πολίτες, που σημαίνει πως δεν είμαστε ιδιώτες. Στην καθομιλουμένη αγγλική, we are not idiot.

Στην Πόλη αυτή δεν υπάρχουν αναλώσιμοι. Από τους Πολίτες της Επίγνωσις, δεν περισσεύει κανείς.

Η δέσμευσή μας είναι ξεκάθαρη:

Καμία θέση εργασίας στην εταιρεία μας δεν θα χαθεί από την Τεχνητή Νοημοσύνη.





Κυριακή 19 Ιουλίου 2026

Κίνημα επαναγροτικοποίησης

Χρειαζόμαστε ένα μαζικό κίνημα επαναγροτικοποίησης της χώρας. 

Με όρους 2026. Κάνοντας πράξη τη «συνάντηση του παραδοσιακού με το σύγχρονο». Επαναγροτικοποίησης όμως.

Η πόλη καθίσταται αβίωτη. Οικονομικά, κοινωνικά, περιβαλλοντικά. Η πόλη απανθρωποιείται.

Την ίδια στιγμή η ύπαιθρος ερημώνει. 

Ο συνδυασμός είναι μια τραγωδία. Σημαίνει μόνο ένα μαύρο μέλλον για την Ελλάδα. 

Διαβάστε την «Αγροφιλία» του Μιχάλη Χαραλαμπίδη. Οταν ο ‘εκσυγχρονιστής’ Σημίτης φρόντιζε να επιδοτούνται το κόψιμο των ελιών και η σφαγή των αγελάδων, ο Χαραλαμπίδης έλεγε «είναι in να είσαι αγρότης». 

Είχε δίκιο το 2000. Εξακολουθεί να έχει δίκιο το 2026. 

Η αγροτική ζωή, με σύμμαχο την επιστήμη και την τεχνολογία, μπορεί να οδηγήσει στην αυτάρκεια και στην ευδαιμονία. Ο αγρότης είναι άνθρωπος ελεύθερος και δημιουργικός. Αξίζει να τον δούμε εκ νέου.

Ως τη Νίκη, Πάντοτε, Μιχάλη Χαραλαμπίδη

Αγαπημένε Δάσκαλε Μιχάλη Χαραλαμπίδη, Ήταν Ιούνιος του 1996, διάβαζα μαθηματικά για τις πανελλήνιες εξετάσεις της επόμενης μέρας. Στιγμή ιερ...