Στο βιβλίο του «Συζήτηση με τους φοιτητές της αρχιτεκτονικής» (μπράβο στις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης για την ελληνική έκδοση!) ο Le Corbusier προσφέρει μια σκηνή ενός ανθρώπου που κάθεται στην κουζίνα του σε ένα διαμέρισμα πολυκατοικίας του Παρισιού.
Τον περιγράφει να κάθεται σε μια καρέκλα και μας αναφέρει τι βλέπει, ποια σκεύη, ενδεχομένως ένα πίνακα, κάποιες φωτογραφίες, την πόρτα της κουζίνας. Και μετά μας δίνει νοητά όλη τη διαδρομή που ακολουθεί από την κουζίνα στο χολ, να βγει από το διαμέρισμα, να πάει στο ασανσέρ, να κατέβει στην είσοδο της πολυκατοικίας, να βγει στο δρόμο και από εκεί σε ένα τόπο σε μια κοντινή εξοχή.
Βρήκα τρομερά ενδιαφέρον ότι ο Le Corbusier ισχυρίζεται ότι ο αρχιτέκτονας-πολεοδόμος, τους οποίους θεωρεί ως μια ενιαία ειδικότητα - ή αν θέλετε ως μια ενιαία περιοχή ευθύνης, έχει την ευθύνη για όλη την εμπειρία εκείνου του ανθρώπου.
Σήμερα θα λέγαμε ότι έχει την ευθύνη για όλο το ‘user experience’.
Μιλάει για τον ‘άνθρωπο-αδελφό’, τον οποίον ο αρχιτέκτονας πρέπει να βοηθήσει να σκέφτεται, να νιώθει, να αισθάνεται και εν τέλει να ζει καλύτερα, να ζει με περισσότερο νόημα. Είναι πραγματικά συγκλονιστικό ότι αυτές οι γραμμές γράφτηκαν το 1942, σε μία συζήτηση με φοιτητές αρχιτεκτονικής στην κατεχόμενη Γαλλία.
Ο Le Corbusier έλεγε ότι η τεχνολογική επανάσταση έχει ήδη φέρει εκπληκτικές αλλαγές (το 1942), και ότι η αρχιτεκτονική οφείλει να ακολουθήσει. Την περιγράφει ως μια ‘μηχανή κατοίκησης’. Λέει ότι αντιλαμβάνεται την αρχιτεκτονική με δύο βασικούς πυλώνες: την τεχνική και την συνείδηση, όπου με τη συνείδηση μπορώ να πω ότι μιλάει για κάποιο ανθρωπιστικό ιοδεώδες.
Λέει πολύ χαρακτηριστικά ότι η αρχιτεχνική πάει πολύ παραπέρα από το ‘τιμάριο του μηχανικού’.
Νομίζω ότι αυτή η συζήτηση είναι σήμερα τρομερά επίκαιρη στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης. Και αυτό το δίπολο, συνείδηση και τεχνική, πρέπει να γίνει πυξίδα που να καθοδηγεί την πορεία μας.

