H επικαιρότητα του Le Corbusier και η ανάγκη μιας νέας "Συζήτησης"

Ίσως το πιο ενδιαφέρον βιβλίο που έχω διαβάσει εδώ και πολύ καιρό: τη «Συζήτηση με τους φοιτητές της αρχιτεκτονικής» του Le Corbusier — μπράβο στις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης για την ελληνική έκδοση!

Η «Συζήτηση» έγινε το μακρινό 1942, στην κατεχόμενη Γαλλία, και όμως μοιάζει σε πολλά σημεία σαν να γράφτηκε χθες. Ο Le Corbusier μιλάει για μια εποχή τεράστιας τεχνολογικής αλλαγής: η αρχιτεκτονική είχε μέσα σε λίγες δεκαετίες περάσει από την πέτρα και το ξύλο, που κυριαρχούσαν επί χιλιετίες, στην εποχή του μπετόν αρμέ. Και υποστηρίζει ότι η αρχιτεκτονική οφείλει όχι απλώς να ακολουθήσει αυτή την επανάσταση, αλλά να προηγηθεί.

Έχει μάλιστα ένα εξαιρετικό παράδειγμα. Μας περιγράφει έναν άνθρωπο που κάθεται στην κουζίνα του σε ένα διαμέρισμα στο Παρίσι και, νοητά, ακολουθεί όλη τη διαδρομή του: από την κουζίνα στο χολ, από εκεί στο ασανσέρ, στην είσοδο της πολυκατοικίας, στον δρόμο και τελικά στην εξοχή. Για τον Le Corbusier ο αρχιτέκτονας-πολεοδόμος έχει ευθύνη για ολόκληρη αυτή την εμπειρία. Σήμερα μάλλον θα λέγαμε ότι έχει την ευθύνη για όλο το user experience.

Και εδώ βρίσκεται, νομίζω, το πραγματικά εντυπωσιακό σημείο. Ο Le Corbusier θέτει δύο σταθερούς πυλώνες για τη νέα εποχή: την Τεχνική και τον Άνθρωπο. Από τη μία, αγκαλιάζει χωρίς φόβο την τεχνολογική πρόοδο. Από την άλλη, επιμένει ότι όλα γίνονται για να υπηρετήσουν τον άνθρωπο — τον «άνθρωπο-αδελφό», όπως χαρακτηριστικά τον αποκαλεί — έναν άνθρωπο που σκέφτεται, αισθάνεται και πρέπει τελικά να μπορεί να ζει καλύτερα και με περισσότερο νόημα.

Εξίσου ενδιαφέρουσα είναι η σχέση του με το παρελθόν. Έχει μελετήσει με προσοχή και αγάπη αυτό που αποκαλεί folklore — και γράφει συγκλονιστικά για την επίσκεψή του στον Παρθενώνα. Όμως η μελέτη του παρελθόντος δεν έχει σκοπό την επανάληψή του. Έχει σκοπό να εμπεδώσουμε τα διδάγματά του, ώστε στο μέλλον να κάνουμε διαφορετικά και καλύτερα πράγματα.

Δεν μπορώ να σκεφτώ πιο επίκαιρη συζήτηση για τη σημερινή εποχή της Πληροφορικής και, κυρίως, της Τεχνητής Νοημοσύνης. Ζούμε ξανά μια τεχνολογική επανάσταση που αλλάζει θεμελιωδώς αυτά που μέχρι χθες θεωρούσαμε δεδομένα. Και ίσως χρειαζόμαστε ακριβώς την ίδια πυξίδα: Τεχνική και Άνθρωπος. Σεβασμό και βαθιά γνώση του παρελθόντος, χωρίς όμως κανέναν φόβο για το αύριο.

Νομίζω πως κάποιος οφείλει να αποπειραθεί να γράψει μια σημερινή «Συζήτηση»: για τον ρόλο της Πληροφορικής και της Τεχνητής Νοημοσύνης στη νέα τεχνολογική επανάσταση και, κυρίως, για το πώς θα εξασφαλίσουμε ότι όλη αυτή η εκπληκτική τεχνολογία θα συνεχίσει να υπηρετεί εκείνον για τον οποίο τελικά υπάρχουν όλα: τον άνθρωπο.

Λαγοκέφαλοι

Με πραγματικά τεράστια επιτυχία φαίνεται πως στέφεται η «επικήρυξη των λαγοκεφάλων» έναντι €5/kgr (νεκροί ή ζωντανοί), αν κρίνει κανείς από την ελληνική ειδησεογραφία. 

Η επιτυχία είναι τόσο μεγάλη που ανυπομονώ να πληροφορηθώ το ποσοστό του ΑΕΠ που θα δαπανηθεί στο κυνήγι του θανάσιμου αυτού θαλασσίου εχθρού — λογικά μέσα από κάποιας μορφής Λαγό-ΣΔΙΤ. 

Σύμφωνα με μη επιβεβαιωμένες ακόμα πληροφορίες ο Υπουργός Κάθε Χαρτοφυλακίου Άδωνις Γεωργιάδης δήλωσε πως οι πληθωριστικές πιέσεις που αντιμετωπίζει η ελληνική οικονομία, πέρα από την κρίση στα Στενά του Ορμούζ, τον συνεχιζόμενο πόλεμο στην Ουκρανία και τους πρόσφατους σεισμούς στη Λατινική Αμερική, σε μεγάλο βαθμό οφείλονται στην απότομη εισροή μεγάλων Λαγό-Κεφαλαίων στην αγορά, προερχόμενων εκ των καταβολών των σχετικών τιμημάτων στους λαγό-αλιείς. 

Μάλιστα, σε μια πρωτοφανώς θετική ανταπόκριση στις αλλεπάλληλες εκκλήσεις του υποφαινομαίνου περί της ανάπτυξης της κουλτούρας της συνεργασίας, οι θηρευτές των τεράτων αυτών αποφάσισαν να δημιουργήσουν συνεργατικά Αμοιβαία Λαγό-Κεφάλαια Επιχειρηματικών Συμμετοχών (γνωστών στη διεθνή αγορά ως “Lago-VC”, εκ του “Lagocephalus-based Venture Capital Fuhds). Σχετικές επενδυτικές προτάσεις φέρονται να εξετάζονται ήδη από την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα Επενδύσεων και το Ευρωπαϊκό Επενδυτικό Ταμείο (EIF). 

Πραγματικά, ο λαγοκέφαλος αποδείχτηκε πολύτιμος - αν και αλήθεια απρόσμενος - σύμμαχος στην ανάπτυξη της οικονομίας της συνεργασίας, της γνώσης και της δημιουργικότητας. 

Τέλος, βλέποντας αυτήν την αδιανόητη επιτυχία της δράσης που διεθνώς έγινε γνωστή ως “Hunting for Lago”, αλλά και τιμώντας την πολιτική καταγωγή μας στην πάλαι ποτέ «ομάδα των Ιταλών» του ΠαΣοΚ που έγινε ΚΚΚΑΣΟΡ, σαν καλώ να αναφωνήσουμε όλοι μαζί, πάση δυνάμει:

Forza Lagocephali!!!

υγ. Προνοώντας για το μέλλον, το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας ήδη σχεδιάζει μη-επανδρωμένα υποβρύχια σκάφη για τον εντοπισμό και την εξόντωση λαγοκεφάλων κάνοντας χρήση - μα τι άλλο;;; - προηγμένων συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης

Lean Startup, MVP και Τεχνητή Νοημοσύνη

Ας είμαστε ειλικρινείς: Ζούμε και αναπνέουμε για το  Lean Startup, ποτέ όμως δεν θα γίνουμε ειδωλολάτρες. Στην εποχή της της τεχνητής νοημοσύνης ο ορισμός του ‘viable’ στο MVP έχει διαφοροποιηθεί δραστικά. Πολύ συχνά δεν υπάρχει κανείς λόγος να μην αναπτύξεις κάτι αρκετά πλήρες ώστε να κάνεις ένα ολοκληρωμένο και ουσιαστικότερο πείραμα. Ίσως ο χρόνος ανάπτυξης αντί για δύο μέρες να είναι δυόμισι. Αξίζει τον κόπο.

Ταυτόχρονα αυτή παραμένει και η μεγαλύτερη παγίδα της τεχνητής νοημοσύνης για οποιονδήποτε επίδοξο δημιουργό:

Το γεγονός ότι μπορείς να φτιάξεις κάτι — εκτός αν μιλάμε για έργο τέχνης — δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση ότι πράγματι πρέπει να το φτιάξεις. Είναι πολύ πιθανό να μην ενδιαφερθεί κανένας άλλος πέρα από σένα.

Το σημαντικότερο πρόβλημα παραμένει η ανεύρεση του προβλήματος που πρέπει να λυθεί. Αυτό ήταν αλήθεια πριν την τεχνητή νοημοσύνη παραμένει αλήθεια με την τεχνητή νοημοσύνη και πιθανότατα θα παραμείνει αλήθεια στο διηνεκές.

Ξενομανία: Από το Αγγλικό, το Γαλλικό και το Ρωσικό κόμμα στη λατρεία του Ισραήλ

Η ξενομανία είναι μία κατάρα που κατατρέχει τον ελληνισμό εδώ και πολλούς αιώνες.

Στη διάρκεια του ξεσηκωμού χωριστήκαμε σε αγγλικό, γαλλικό και ρωσικό κόμμα. Αποτέλεσμα ήταν επί της ουσίας η επανάσταση να αποτύχει και αντί για αυτοδύναμο και ανεξάρτητο κράτος να δημιουργηθεί ένα μικρό προτεκτοράτο.

Η πολιτική αυτή ανέτρεψε την δυναμική της ιστορίας και μας οδήγησε στην ανείπωτη τραγωδία της μικρασιατικής καταστροφής και τον ξεριζωμό εκατομμυρίων ελλήνων από τις εστίες τους. τόπους όπου κατοικούσαν για πάνω από 20 αιώνες.

Στη συνέχεια οι Άγγλοι αντικαταστάθηκαν από τους Αμερικανούς, οι Γάλλοι ξεθώριασαν και οι Ρώσοι αντικαταστάθηκαν από τους Σοβιετικούς. 

Ο νέος χωρισμός αυτός μας οδήγησε σε μία ακόμα ανείπωτη τραγωδία, εκείνη του εμφυλίου πολέμου και των μαύρων δεκαετιών 1944 - 1974. 

Όπως έλεγε ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης, αποτελεί μοναδικό γεγονός στην ιστορία ότι και στους δύο μεγάλους πολέμους του 20ού αιώνα πολεμήσαμε με την πλευρά των νικητών και εν τέλει τις δύο φορές βρεθήκαμε ηττημένοι, μάλιστα πολύ οδυνηρά.

Αυτό δεν είναι συνέπεια παρά μόνο της ξενομανίας και της υποδούλωσης σε ξένα συμφέροντα. 

Σήμερα βλέπω μία τέτοια νέα ξενομανία να κυριαρχεί στο ελληνικό διαδίκτυο, φοβάμαι και στην κοινωνία ευρύτερα. 

Αναφέρομαι στην υποτιθέμενη στρατηγική συμμαχία με το Ισραήλ. Υπάρχει υποτίθεται η προσδοκία ότι θα πλευρίσουμε ένα πανίσχυρο κράτος και εκείνο θα πολεμήσει για λογαριασμό μας εναντίον του εχθρού εξ ανατολών, εάν και όποτε αυτό χρειαστεί.

Μόνο που η ανάλυση αυτή αγνοεί πλήρως την ιστορία και την πολιτική πραγματικότητα των διεθνών σχέσεων. Η σύγκρουση Τουρκίας - Ισραήλ ξεκίνησε μόλις το 2010, ενώ παλιότερα είχαν μια στρατηγική συνεργασία πολλών δεκαετιών. Θα τα ξαναβρούν πολύ εύκολα μόλις οι γεωπολιτικές συνθήκες το επιτάξουν και μόλις οι χαράσσοντες πολιτική πέραν του ατλαντικού κρίνουν ότι αυτό οφείλει να γίνει. 

Η θέση της Ελλάδας για το Ισραήλ και την Παλαιστίνη ήταν και οφείλει να παραμείνει ξεκάθαρη: 

Στηρίζουμε με όλες μας τις δυνάμεις τη λύση των δύο κρατών, όπως ορίζουν οι αποφάσεις του συμβουλίου ασφαλείας του ΟΗΕ. Ελεύθερο και ασφαλές Ισραήλ δίπλα σε μια ελεύθερη και ασφαλή Παλαιστίνη. 

Επαναλαμβάνω τα λεγόμενα του Χαραλαμπίδη: Η Ελλάδα θα ανήκει στους Έλληνες όταν και μόνο όταν όλες οι χώρες της Ανατολικής Μεσογείου ανήκουν στους λαούς τους.

Όποιος λέει κάτι διαφορετικό πολύ απλά σπάει την εθνική γραμμή.

Δεν μας έσωσαν οι Άγγλοι. Δεν μας έσωσαν οι Γάλλοι ούτε οι Ρώσοι. Δεν μας έσωσαν οι Αμερικάνοι, ούτε οι Σοβιετικοί.

Δεν πρόκειται να μας σώσουν ούτε οι Ισραηλινοί. 

Κανείς δεν ενδιαφέρεται για έναν δεδομένο σύμμαχο, πόσο μάλιστα αν είναι επί της ουσίας αδύναμος και ανίσχυρος. 

Η Μήλος μας το διδάσκει ανά τους αιώνες: Δεν υπάρχει ηθική, δεν υπάρχουν συναισθήματα στο γεωπολιτικό παιχνίδι και στην εξωτερική πολιτική. 

Αυτοδυναμία, ανεξαρτησία. Πρωτοπορία στην ένωση της Ευρώπης. Αυτή είναι η μόνη λύση. 

Τα υπόλοιπα είναι όνειρα θερινής νυχτός.

Για τη θεία μου, Βασιλική Καματερού

Την Κυριακή 23 Αυγούστου μας άφησε η θεία και γειτόνισσα μας, Βασιλική Καματερού, το γένος Χατζή, αγαπημένη πρώτη ξαδέρφη του πατέρα μας.

Πλήρης ημερών, γεννημένη στα τέλη της δεκαετίας του 1920. Έζησε μια μακρά, δύσκολη ζωή, σε χρόνια ταραγμένα. Τις τελευταίες δεκαετίες ανταμείφθηκε με μια υπέροχη οικογένεια. Μεγάλωσε δύο παιδιά, τρία εγγόνια, τρία δισέγγονα και ήταν ένα μεγάλο στήριγμα για όλους, δίνοντας και παίρνοντας αγάπη. 

Διπλανό σπίτι από το πατρικό μας, οι παιδικές μου αναμνήσεις είναι γεμάτες με τη θεία βασιλική. Ιστορίες από έναν Ασπρόπυργο και μία κοινωνία που δεν υπάρχει πια. Αναμνήσεις της αγροτικής ζωής του 1930, από τα χρόνια της κατοχής, της αντίστασης και του εμφυλίου. Διηγήσεις από τις μαύρες δεκαετίες με τις άδικες φυλακίσεις και εξορίες. Θα μπορούσα να γράψω πολλά και υπόσχομαι να το κάνω, καθότι όλα αυτά έχουν ανεξίτηλα χαραχθεί στην μνήμη μου. 

Σήμερα θα περιοριστώ να αναφερθώ στις συγκλονιστική υποστήριξη που μας προσέφερε όταν χάσαμε τη μαμά και αργότερα το μπαμπά, ως γειτόνισσα και συγγενής. 

Η τελευταία μιας γενιάς, μας διδάσκει ότι οι άνθρωποι αυτοί, μέσα ίσως στις αντιφάσεις και τα ελαττώματά τους — ποιος εξάλλου μπορεί να ισχυριστεί ότι είναι τέλειος;— σίγουρα είχαν μια βαθιά βιωματική γνώση των λέξεων ‘οικογένεια’, ‘γειτονιά’ και ‘αλληλεγγύη’.

Λέξεις και έννοιες που δυστυχώς η δική μας γενιά και οι νεότεροι αναγκάζονται να ανοίξουν τα λεξικά για να θυμηθούν τι σημαίνουν. 

Θερμότατα συλλυπητήρια στα παιδιά, τα εγγόνια και την ευρύτερη οικογένειά της. 

Σε ευχαριστούμε για όλα και θα σε θυμόμαστε πάντα με αγάπη, θεία Βασιλική