Θα ήθελα να ευχηθώ σε όλους τους Αμερικανούς φίλους, συναδέλφους και συνεργάτες χρόνια πολλά για την 4η Ιουλίου!
Πάντα με γοήτευε βαθιά η Αμερικανική Επανάσταση, η οποία, μεταξύ πολλών άλλων, πέτυχε κάτι εξαιρετικά σημαντικό: Έφερε ξανά στο προσκήνιο τα ιδανικά της δημοκρατίας της κλασικής εποχής, βελτιωμένα και προσαρμοσμένα έτσι ώστε να μπορούν να λειτουργήσουν περισσότερο από είκοσι αιώνες μετά τη σύλληψή τους. Αυτό από μόνο του υπήρξε ένα εντυπωσιακό επίτευγμα. Η ιδέα ότι μία ελεύθερη κοινωνία μπορεί να κυβερνάται από τους ίδιους τους πολίτες της, μέσα από θεσμούς, κανόνες, αντιπροσώπευση και λογοδοσία, επανήλθε στο κέντρο της πολιτικής ζωής με τρόπο που άλλαξε την πορεία της ιστορίας.
Αυτή η «επιστροφή της δημοκρατίας» υπήρξε μία ανυπολόγιστη υπηρεσία προς την ανθρωπότητα· και κάθε ελεύθερος άνθρωπος οφείλει να αισθάνεται ευγνωμοσύνη προς τους επαναστάτες και τους ιδρυτές των Ηνωμένων Πολιτειών, ακριβώς για αυτόν τον λόγο: Επειδή κατέστησαν τη δημοκρατία το προτιμώμενο σύστημα διακυβέρνησης. Όχι ένα τέλειο σύστημα, βεβαίως, ούτε ένα σύστημα χωρίς αντιφάσεις, αποτυχίες και οδυνηρούς συμβιβασμούς. Αλλά, παρ’ όλα αυτά, το σύστημα που εκφράζει καλύτερα την αξιοπρέπεια, την ελευθερία και την ευθύνη του ανθρώπινου προσώπου.
 |
| Το Lincoln Memorial στην Washington DC |
Είναι επίσης σημαντικό να θυμόμαστε ότι η Αμερικανική Επανάσταση δεν δημιούργησε απλώς ένα νέο κράτος. Δημιούργησε μία νέα πολιτική φαντασία. Έκανε τη δημοκρατία ξανά σύγχρονη. Απέδειξε ότι τα ιδανικά της κλασικής εποχής μπορούσαν να βελτιωθούν και να προσαρμοστούν ώστε να λειτουργήσουν σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα, σε έναν πολύ διαφορετικό κόσμο και υπό πολύ διαφορετικές ιστορικές συνθήκες. Υπό αυτήν την έννοια, η 4η Ιουλίου δεν είναι μόνο μία αμερικανική γιορτή. Είναι μία ημέρα που θυμίζει σε όλους μας μία από τις σημαντικότερες καμπές στη μακρά ιστορία της ανθρώπινης ελευθερίας.
Υ.Γ. Γνωρίζω καλά ότι πολλοί θα έχουν πολλά να πουν για την αμερικανική εξωτερική πολιτική των τελευταίων 250 ετών — κυρίως μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Κατανοώ απολύτως από πού προέρχονται αυτές οι κριτικές και, άλλωστε, συχνά ασκώ κι εγώ κριτική στην εξωτερική πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών. Θα ήθελα όμως να τους προτρέψω να διαβάσουν τον «Διάλογο των Μηλίων». Δυστυχώς, υπάρχει ελάχιστος χώρος για συναίσθημα, εάν υπάρχει καν, όταν μιλάμε για εξωτερική πολιτική. Αυτό δεν καθιστά την κριτική άνευ σημασίας· κάθε άλλο. Μας υπενθυμίζει όμως ότι η ισχύς, τα συμφέροντα και η επιβίωση διαμορφώνουν πάντοτε τις σχέσεις μεταξύ των κρατών, από την κλασική Αθήνα μέχρι τις σύγχρονες Ηνωμένες Πολιτείες.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου