Παρασκευή 2 Ιανουαρίου 2026

Επιχειρηματικότητα, τύχη και απαραίτητο κεφάλαιο

Σε μία συνέντευξη που έδωσα πρόσφατα, ανέφερα ότι στο πρώτο στάδιο της δημιουργίας εταιρείας Spinout, που ξεκίνησε μετά την ίδρυση της Virtual Trip, επιχειρήσαμε να δημιουργήσουμε δέκα εταιρείες, από τις οποίες οι τρεις τελικά πέτυχαν, και συγκεκριμένα οι Επίγνωσις, η AbZorba Games και η Yodeck. 

Αυτό οδήγησε σε ένα φαινομενικά εύλογο ερώτημα:

''Για να δημιουργήσει κανείς δέκα εταιρείες χρειάζεται να έχει πολλά χρήματα. Οπότε, εάν έχει όντως τόσα χρήματα, γιατί να μπει στο κόπο να κάνει τόσες εταιρείες;"

​Πάροτι εύλογη η παραπάνω υπόθεση, δεν είναι όμως και αληθής. Εξηγώ: Αν υποθέσουμε ότι σε κάθε εταιρεία που δεν πάει καλά χάνεις €1, από τη μία που θα πάει όντως καλά θα βγάλεις αρκετά περισότερα, ίσως €25, €50, ακόμα και €100. Οπότε αξίζει να δοκιμάσεις πολλές φορές για να φτάσεις στην επιτυχία. Ακόμα και με ένα ποσοστό 1 στις 10, ή ακόμα και 1 στις 15 ή και 1 στις 20, τελικά θα έχει θετικό ισοζύγιο. Δεδομένου μάλιστα ότι όσο προσπαθεί κάποιος, κατά κανόνα γίνεται καλύτερος, είναι εξαιρετικά πιθανό τελικά να τα καταφέρει περισσότερες από μία φορές, οδηγώντας σε εξαιρετικά καλές αποδόσεις. 

Σχετικά με τα χρήματα που χρειάζεται κανείς για να ξεκινήσει:  Εφόσον μιλάμε για τις περισσότερες εταιρείες τεχνολογίας, κατά κανόνα μπορείς να τις ξεκινήσεις με ελάχιστο κεφάλαιο. Στη δική μας περίπτωση ξεκινήσαμε πέντε άτομα κυριολεκτικά με €0. Δεν είχαμε καθόλου χρήματα. Κάναμε υπηρεσίες (πχ website development) για να βγάζουμε τα τρέχοντα και σοφά σιγά φτιάχναμε τα προϊόντα μας — για αυτό και μας πήρε τόσα χρόνια. 

Όμως πια είμαστε στο 2026, όχι στο 2000. Υπάρχουν πάμπολλες online υπηρεσίες και εργαλεία που μπορούν να βοηθήσουν έναν νέο ιδρυτή να κάνει τα πρώτα του βήματα με ελάχιστο κόστος. Αντίθετα, εκεί που πρέπει να δώσει έμφαση ο ιδρυτής, είναι στην ομάδα. Να έχει έναν ακόμα ή και δύο συνιδρυτές που θα ‘παλέψουν’ μαζί του. Ο ένας θα συμπληρώνει τον άλλον και όλα θα γίνουν πιο εύκολα.

Το σημαντικότερο απ’ όλα όμως είναι άλλο: Τα χρήματα δεν είναι το βασικό κίνητρο.

Όσο κι αν ακούγεται απίστευτο, οι περισσότεροι επιτυχημένοι ιδρυτές δεν ξεκίνησαν για τα χρήματα. Τα χρήματα είναι ένα μέσο, ίσως ακόμα να είναι και η επιβεβαίωση. Ο σκοπός όμως είναι άλλος. Οι περισσότεροι επιτυχημένοι ιδρυτές αυτό που ήθελαν ήταν να αποδείξουν ότι αξίζουν, ότι έχουν την ικανότητα να τα καταφέρουν. Να το αποδείξουν στους άλλους αλλά και, το κυριότερο ίσως, στους εαυτούς τους. Αυτή ήταν η κινητήρια δύναμη. Τα χρήματα ήρθαν στην πορεία.

Δείτε αν θέλετε το πλήρες βίντεο της συνέντευξης στο Business Review Greece:




Ο Marlon Brando ως παράδειγμα του Καζαντζάκη: Η στάση ζωής από την οπτική γωνία του χρέους

Εντελώς τυχαία έπεσα χθες σε αυτό το βίντεο που δείχνει την στιγμή που ο Marlon Brando, μέσω μιας εξαίρετης αντιπροσώπου, της αυτόχθονης(*) Αμερικανίδας Sacheen Littlefeather, αρνείται το Βραβείο Όσκαρ που θέλησε να του απονείμει το 1973 η Ακαδημία Κινηματογράφου για τον ρόλο του στην εμβληματική ταινία "Ο Νονός":


Το βρήκα συγκλονιστικό. 

Ευτυχώς που κάποιοι συνάνθρωποι μας έχουν το θάρρος να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων που απατούν οι κρίσιμες στιγμές. 

Μας διδάσκουν έτσι πως, καθώς ζούμε μονάχα μια φορά, δεν υπάρχει κανείς απολύτως λόγος να μην μένουμε πιστοί στις αρχές και στις αξίες μας.

Μου θύμισε αυτό το περιστατικό μια περιγραφή από βιβλία του Νίκου Καζαντζάκη, όπου ένας χαρακτήρας υπερεκατονταετή κρητικού - πιθανές αναλογίες με τον πατέρα του Καπετάν Μιχάλη - συζητά με Άγγλο αξιωματικό που ετοιμάζεται να εγκαταλείψει την Κρήτη από την Παλαιόχωρα προς τη Βόρεια Αφρική, στο τέλος της Μάχης της Κρήτης. Ο διάλογος πήγαινε περίπου ως εξής:

- Γιατί μωρέ φεύγετε;
- Δεν βλέπεις γέρο; Αν μείνουμε θα πεθάνουμε.
- Γιατί δηλαδή, αν φύγετε δεν θα πεθάνετε;

Ο κρητικός της ιστορίας έβλεπε τα πράγματα από μια διαφορετική, πιο πλήρη, ολιστική θα λέγαμε οπτική γωνία. Ο θάνατος είναι η κοινή μας μοίρα. Θα έρθει αργά, η γρήγορα. Πρέπει να το υπενθυμίζουμε στον εαυτό μας, πολύ περισσότερο όταν πρέπει να πάρουμε κρίσιμες αποφάσεις.


(*) Σε επόμενο χρόνο αμφισβητήθηκε η καταγωγή της Sacheen Littlefeather, ως προς το αν ήταν όντως αυτόχθονη Αμερικανίδα ("Native American") εξ αίματος ή όχι. Κατά την άποψή μου, μικρή σημασία έχει η 'γραμμή αίματος'. Ένας σύγχρονος ορισμός του έθνους που αποδέχομαι είναι πως 'είσαι αυτό που πιστεύεις ότι είσαι'. Αν η Sacheen Littlefeather ένιωθε αυτόχθονη, εάν δρούσε με αυτήν την πυξίδα και αυτές τις αξίες, μικρή σημασία έχει η βιολογική καταγωγή της.

Πέμπτη 1 Ιανουαρίου 2026

2026: Η χρονιά της μεγάλης επιστροφής στην Πολιτική

Σήμερα, την πρώτη μέρα του έτους 2026, θα ήθελα να εκφράσω δημόσια την ευχή και την ελπίδα μου για το νέο έτος:

Ο ελληνικός λαός την χρονιά αυτή να κάνει τη μεγάλη επιστροφή στην Πολιτική.

Στην Πολιτική με την αυθεντική έννοια του όρου. Όχι σε αυτό το παρακμιακό πανηγυράκι που προτείνεται ως τέτοιο εδώ και δεκαετίες. Ποια είναι η αυθεντική έννοια της Πολιτικής; Είναι εκείνη της ύψιστης των τεχνών. Της Πολιτικής που γεννήθηκε στην Ελλάδα και που έγινε η έννοια που, στην κυριολεξία, άλλαξε τον κόσμο.

"...ὅτι ὁ ἄνθρωπος φύσει πολιτικὸν ζῷον" είπε ο Αριστοτέλης και η φράση αυτή ήταν ένα άλμα στην προσπάθεια του ανθρώπου να γίνει Άνθρωπος. 

Η ελληνική γλώσσα μας δίνει μια πλειάδα λέξεων με το ίδιο θέμα, μεταξύ άλλων τις εξής:

Πόλις, πολίτης, πολιτισμός.

Ας τις σκεφτούμε καλά. Ας τις δούμε ως προϋπόθεση για να ξαναγίνουν πολίτες, καθώς το τρέχον σύστημα μας θέλει απλά ψηφοφόρους. 

Για πολλά χρόνια στην Ελλάδα κυβερνούσαν οι μέτριοι. Είχαμε μια μετριοκρατία

Μετά, εδώ και μεγάλο χρονικό διάστημα - άνω των 15 ετών -  δυστυχώς οδηγηθήκαμε στο επόμενο στάδιο της παρακμής, την κακιστοκρατία (την οποία μάλιστα, με περίσσειο θράσος, στο τέλος την έντυσαν σε μανδύα μιας δήθεν 'αριστοκρατίας', οπότε και οι λέξεις έχασαν πλήρως το νόημα τους...), με αποτελέσματα που βιώνουμε όλοι.

Σε όρους οικονομικούς, οι κρατούντες μας θέλουν καταναλωτές - και μόνον - ενώ η προϋπόθεση για να ανέβουμε σε ένα υψηλότερο επίπεδο - εκείνο του Πολίτη, πρέπει να είμαστε (και) παραγωγοί.

Ποιος είναι λοιπόν ο δρόμος της επιστροφής στην πολιτική; Ξεκινά με δυο απλά βήματα:

  • Το διάβασμα ενός βιβλίου (και φυσικά στη συνέχεια πολλών περισσότερων)
  • Την εκκίνηση μιας ειλικρινούς (και όχι επιφανειακής/συνθηματικής) συζήτησης
Για αυτό η Πόλις είναι προϋπόθεση της Πολιτικής. Διότι στην Πόλη ο άνθρωπος, συνυπάρχοντας και συζητώντας με τους συνανθρώπους του, γίνεται ζώο πολιτικό, γίνεται δηλαδή Άνθρωπος.

Να διαβάσουμε λοιπόν και να συζητήσουμε, αγαπητοί μου φίλοι. 

Κάνοντας αυτά τα δυο απλά βήματα, ο δρόμος της επιστροφής στην Πολιτική θα ανοίξει διάπλατος μπροστά μας. Πράγμα που θα οδηγήσει σε μια καλύτερη και πιο δίκαιη κοινωνία και, τελικά, σε μια καλύτερη ζωή για όλους μας.



Τετάρτη 31 Δεκεμβρίου 2025

Οι στρατιές του "κανένα": Το σημαντικότερο πολιτικό γεγονός του 2025

​Πέρα από κάθε αμφιβολία η πιο συγκλονιστική στιγμή της χρονιάς που φεύγει ήταν η ανεπανάληπτη συγκέντρωση διαμαρτυρίας για την τραγωδία και το έγκλημα των Τεμπών. 

Παλιότεροι λένε πως τέτοια συγκέντρωση είχε να γίνει από την απελευθέρωση των Αθηνών τον Οκτώβρη του 1944. Υπό μία έννοια, η συγκέντρωση αυτή ήταν όντως απελευθερωτική αν και, σε αντίθεση με αυτό το μεγάλο ιστορικό γεγονός, ήταν μια συγκέντρωση βουβή, μια συγκέντρωση διαμαρτυρίας αυθεντικής και όχι μια συγκέντρωση ενθουσιασμού. 

Το κέντρο των Αθηνών κατακλύστηκε. Περισσότεροι από ένα εκατομμύριο συμπολίτες μας ήταν εκεί. Για μένα προσωπικά η συμμετοχή μου με κάνει περήφανο πολύ περισσότερο που βάφτισα μαζί με τους συναδέλφους μου από την Starttech Ventures. Οι χώροι δουλειάς, βλέπετε, ήταν και θα είναι πάντα τα κύτταρα της προόδου.

Το βουβό αυτό πλήθος ήθελε να τιμήσει τη μνήμη των αδικοχαμένων θυμάτων. Ήθελε ακόμα να συμπαρασταθεί στον αγώνα που δίνουν οι συγγενείς και οι φίλοι τους ώστε να λάμψει η αλήθεια. Επίσης ήθελε να καταδείξει με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο ότι ο ελληνικός λαός έχει αντιληφθεί την οργανωμένη επιχείρηση συγκάλυψης των ευθυνών για αυτό το έγκλημα. Ευθύνες τόσο πολιτικές όσο και ποινικές, οι οποίες έχουν όνομα και επώνυμο, που οφείλουν να αποδοθούν και εν τέλει είναι βέβαιο ότι όντως θα αποδοθούν. Είναι απαίτηση λαϊκή.

Οι εκατοντάδες χιλιάδες αυτοί οι άνθρωποι δεν κατέβηκαν μόνο για τα Τέμπη. Τα Τέμπη λειτούργησαν ως μία κορυφαίας σημασίας και βαρύτητας αφορμή. Οι άνθρωποι αυτοί βγήκαν στο δρόμο για να εκφράσουν την απελπισία τους, την οργή τους και την αποφασιστικότητα τους. 

Το κυρίαρχο μέγεθος στις δημοσκοπήσεις τόσο τις πρόσφατες όσο και τις παλιότερες δεν είναι άλλο από τον κανένα. Κανένας δεν είναι επαρκής

Το σύστημα της κακιστοκρατίας έχει φροντίσει να έχει μια σειρά από μαριονέτες κακής ποιότητας, τις οποίες εναλλάσσει αναλόγως τον περιστάσεων. Μαριονέτες που προσπαθούν να παίξουν το ρόλο της πολιτικής ηγεσίας όμως αποτυγχάνουν οικτρά. Το καταδεικνύουν τα εκατομμύρια της μεγαλειώδους αυτή συγκέντρωσης, τόσο στην Αθήνα όσο και σε όλη την υπόλοιπη Ελλάδα, αλλά και τα εκατομμύρια που απέχουν επιδεικτικά από τις εκλογικές διαδικασίες των τελευταίων ετών. 

Στις 28 Φλεβάρη του 2025 οι στρατιές του κανένα κατέκλυσαν την Αθήνα. Το γεγονός αυτό ήταν καθοριστική σημασίας και σύντομα οι συνέπειες του θα φανούν.

Θέλω να πιστεύω πως ο ελληνικός λαός,  έστω και τώρα, την ύστατη ώρα, θα πραγματοποιήσει την μεγάλη επιστροφή στην Πολιτική. Τα μιζοκόμματα που καταστρέφουν την Ελλάδα θα τα στείλει στον αγύριστο και θα επιτρέψει στην ύψιστη των τεχνών να επιστρέψει στον τόπο που γεννήθηκε. 

Πέρα από κάθε αμφιβολία αυτή είναι η μόνη λύση. 

Επιστροφή στην Πολιτική, τώρα. 





Τρίτη 30 Δεκεμβρίου 2025

Γιατί είμαι υπερήφανος για την Επίγνωσις

Είμαι υπερήφανος για την Επίγνωσις επειδή αποτελεί μια ισχυρή ευρωπαϊκή τεχνολογική εταιρεία, με τις ρίζες της και την πλειοψηφία του προσωπικού της στην Ελλάδα, η οποία έχει ξεκάθαρο λόγο ύπαρξης. Σε έναν χώρο γεμάτο θόρυβο και εύκολα αφηγήματα, η Επίγνωσις χτίστηκε —και συνεχίζει να εξελίσσεται— με συνέπεια, ουσία και μακροπρόθεσμη σκέψη. Χωρίς εντυπωσιασμούς και πάντοτε με έμφαση στην ουσία.

Πάνω απ’ όλα είμαι υπερήφανος για την αποστολή της. Δίνουμε τη δυνατότητα σε κάθε οργανισμό —ανεξαρτήτως μεγέθους, κλάδου ή γεωγραφικής περιοχής — να εκπαιδεύει αποτελεσματικά τους ανθρώπους του, με απλό, αξιόπιστο και προσιτό τρόπο. Σε μια οικονομία που γίνεται όλο και περισσότερο βασισμένη στη γνώση, η πρόσβαση στην εκπαίδευση δεν μπορεί να είναι επιλογή· είναι ευθύνη.

Είμαι εξίσου υπερήφανος για τον τρόπο που λειτουργεί η εταιρεία εσωτερικά. Η Επίγνωσις είναι απολύτως συνειδητά μια επιχείρηση επικεντρωμένη στον εργαζόμενο, που επενδύει στους ανθρώπους της στην πράξη: stock options για όλους, employee advisory board, κατώτατος μισθός σημαντικά πάνω από την αγορά, αλλά και ένα γενναιόδωρο πρόγραμμα υποστήριξης της οικογένειας - κάθε τύπου οικογένειας - που αναγνωρίζει ότι οι άνθρωποι δεν είναι μόνο εργαζόμενοι, αλλά και γονείς, σύντροφοι, φροντιστές.

Ταυτόχρονα, η Επίγνωσις αποτελεί ένα σπάνιο - σε παγκόσμιο επίπεδο - παράδειγμα αυτοδύναμης, κερδοφόρου ανάπτυξης. Χωρίς εξάρτηση από διαρκή χρηματοδότηση, αποδεικνύουμε στην πράξη ότι μια εταιρεία μπορεί να είναι κορυφαία τεχνολογικά και οικονομικά, και ταυτόχρονα να παραμένει ανθρώπινη.

Γι’ αυτό είμαι υπερήφανος για την Επίγνωσις. Γιατί δείχνει ότι δεν χρειάζεται να διαλέξεις ανάμεσα στην αριστεία και τον άνθρωπο. Μπορείς —και οφείλεις— να τα υπηρετείς και τα δύο. 

Όπως επίσης και γιατί μέσα από την πολυετή συλλογική προσπάθεια των 250 και πλέον ανθρώπων μας αποδεικνύουμε πως ένας διεθνής 'τεχνολογικός πρωταθλητής' μπορεί να δημιουργηθεί και να μεγαλώσει σε μια χώρα όπως η Ελλάδα.




Δευτέρα 29 Δεκεμβρίου 2025

Αγροτικό, η "Ανάγνωση Αγροτικού Χώρου" και η Πολιτική - Του Γρηγόρη Κλαδούχου

Του Γρηγόρη Κλαδούχου.

Αγροτικό, η "Ανάγνωση Αγροτικού Χώρου" και η Πολιτική:

• Ένα οικοδόμημα χώρας συγκεντρωτικού Αθηναϊκού Ελλαδισμού γεννά διαπλοκή, οδήγησε στην διαφθορά και χρεοκρατία. Η Ελλάδα είναι ιστορικό προϊόν περιοχών, τόπων, περιφερειών με πληθυντικό αριθμό εσωτερικών κοινωνικών και πολιτισμικών κεφαλαίων.

• H Ελλάδα κατά αναλογία έχει τα περισσότερα χωριά παγκοσμίως και της λείπουν μικρές πόλεις ροής ζωτικότητας στον άμεσο χώρο οικονομικοκοινωνικής αναφοράς τους. Να διαβάσουμε τι έλεγε ο Παπαναστασίου, ο Καραβίδας, ο Τρίτσης για τα χωριά, την οικιστική διάρθρωση.

• Σε εξέλιξη είναι διαμαρτυρίες γεωργών. Άλλο είναι το αγροτικό ζήτημα (που περιλαμβάνει και το γεωργικό) και μέρος του η διατροφική γεωργία. Ο αγροτικός χώρος είναι πολλά: κατοίκηση, υποδομές, βιοτεχνία, τουρισμός και άλλα. Μίλησε ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης και για αυτό και για τον γαστρονομικό πολιτισμό μας και πολλά άλλα. Διαβάζοντας την ΑΓΡΟΦΙΛΙΑ (1), θα αγαπήσουμε την Ελλάδα. Αλλά και αν δεν αντέχουμε να διαβάσουμε όλο το βιβλίο, ας διαβάσουμε την εισαγωγή που είναι η ομιλία του Χαραλαμπίδη στην Καρδίτσα στις 8 Φεβρουαρίου 1997, που οργάνωσαν η τοπική αυτοδιοίκηση και πολιτιστικοί φορείς σε στιγμές μεγάλων αγροτικών κινητοποιήσεων. Θα μάθουμε ότι το αγροτικό πρόβλημα έχει ανάγκη συνολικής έκφρασης και ότι πρόκειται για πρόβλημα περιφερειακής ανάπτυξης. Έκανε το ΠΑΣΟΚ μια Συνδιάσκεψη στην Λάρισα λίγο καιρό πριν. Έσωσε τα περιεχόμενα ο περιφερειάρχης Κουρέτας που σας θύμισε τον πρωταγωνιστισμό του Μιχάλη στον αγώνα της Περιφερειακής Αναγέννησης.

• Πρέπει οι τεχνολάτρες, «εκσυγχρονιστές», του αφηρημένου επιστημονισμού να προτάξουν την ανάγκη εισαγωγής δίπλα στις επιστήμες του ανθρώπου, τις επιστήμες του εδάφους, του εδαφικού κεφαλαίου. Το έδαφος, η γνώση, ο πολιτισμός έχουν αναβαθμιστεί ως συντελεστές παραγωγής.

• Για την αποκατάσταση της αλήθειας, στο ΠΑΣΟΚ ως υπόλογοι, επόμενη κίνηση είναι η ανάληψη ευθύνης αποχώρησης μετά από μια συγνώμη. Στην εποχή του μεγάλου «εκσυγχρονιστή» και αργότερα δεύτερου αρχηγού του «κόμματός», επιδοτήθηκε η εγκατάλειψη της αμπελουργίας και στο πρώτο ΜΟΠ (Μεσογειακό Ολοκληρωμένο Πρόγραμμα) επιδοτήθηκε η αντικατάσταση της ελιάς με avogado (2). ---

• Οι αγροτικές κινητοποιήσεις παίρνουν βίαιες μορφές, γιατί απουσιάζει η πολιτική, η πρόβλεψη, το σχέδιο Αγροδομικής Ανασυγκρότησης. Μαζί με πολιτικές ανάκτησης εμπιστοσύνης κράτους – πολίτη απαιτείται η επανεισαγωγή του αγροτικού χώρου στην Ημερήσια Διάταξη της Οικονομικής Γεωγραφίας. Η χώρα πρέπει να δει τα πολλά Εδαφικά της Παραγωγικά Υποσυστήματα, την Αγροτική Παιδεία, τα Διατροφικά Αγροκοσμήματα, την ταυτότητα – ποιότητα προϊόντων, τον οινογαστρονομικό πολιτισμό, τις Χωροταξικές Ισορροπίες.


Παραπομπές:

(1): ΑΓΡΟΦΙΛΙΑ: Αγροτική Αναγέννηση-Νέα Αγροτικότητα, (6η έκδοση 2023, ΣΤΡΑΒΩΝ)
(2): σελίδα 343 του ΕΝΔΟΓΕΝΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Διαρθρωμένη ή Αποδιαρθρωμένη Τοπική Ανάπτυξη; Της ΣΤΕΛΛΑΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗ – ΤΖΕΔΑΚΗ (1999, ΠΑΠΑΖΗΣΗΣ).

Αγροτική Επανεκκίνηση: Από τις Επιδοτήσεις και τις Ποσοστώσεις στη Ριζική Αποκέντρωση-Αναγέννηση - Του Ντίνου Παπαντωνίου

Του Ντίνου Παπαντωνίου.

Για δεκαετίες, η ελληνική γεωργία κινήθηκε ανάμεσα σε δύο άκρα: το καρότο των επιδοτήσεων και το καμουτσίκι των ποσοστώσεων.

Ένα πλαίσιο που άλλοτε ενίσχυσε το εισόδημα, αλλά συχνά εγκλώβισε την παραγωγή σε μια ψευδαίσθηση ασφάλειας και σε μια βαθιά εξάρτηση από μηχανισμούς έξω από τον αγρότη και την κοινότητά του.

Σήμερα βρισκόμαστε στο πιο κρίσιμο σταυροδρόμι.

Αυτό που διακυβεύεται πλέον δεν είναι μόνο η βιωσιμότητα της εκμετάλλευσης.Είναι η επιβίωση της αγροτικής οικογένειας, η συνοχή της υπαίθρου, η αυτάρκεια της χώρας, η ισορροπία της ελληνικής κοινωνίας.

ΜΙΛΗΣΤΕ ΓΙΑ ΟΛΑ

Στις αγροτικές συγκεντρώσεις, στα χωριά, στις πλατείες, στα καφενεία, η συζήτηση πρέπει να ξεφύγει από τα στενά όρια του “πόσα θα πάρουμε”. Πρέπει να ανοίξει, να γίνει ολιστική, να γίνει πολιτική  με την αρχική, κοινωνική σημασία της λέξης.

ΜΙΛΗΣΤΕ για τον αγροτικό χώρο: την ερημοποίηση, την εγκατάλειψη, τις υποδομές που λείπουν.

ΤΗΝ ΚΑΤΟΙΚΙΑ: πώς θα ξανακατοικηθεί το χωριό, η ύπαιθρος; Πώς θα μείνουν οι νέοι;

ΤΙΣ ΠΑΡΑΓΩΓΕΣ: πώς θα πάμε από την ποσότητα στην ταυτότητα, στην ποιότητα, στην προστιθέμενη αξία;

ΤΟ ΠΕΡΙΒΆΛΛΟΝ: για το νερό, το έδαφος, την κλιματική πίεση. 

ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΖΩΗ: τα σχολεία, την υγεία, τις μετακινήσεις, τον πολιτισμό.


Η γεωργία δεν είναι ένας κλάδος της οικονομίας.

Είναι το θεμέλιο πάνω στο οποίο χτίζεται ολόκληρη η ελληνική ύπαιθρος.


Μην περιμένετε  πρωτοβουλίες «από πάνω».

ΘΥΜΑΜΑΙ: το 2023 όλοι οι υποψήφιοι δήμαρχοι και περιφερειάρχες μίλησαν για «αγροτικά γραφεία».

Αλλά ποιοι κάλεσαν έναν αγροτικό σύλλογο ή έναν συνεταιρισμό σε σοβαρή, θεσμική διαβούλευση;

Ίσως κανένας. Η αλλαγή δεν θα έρθει με ψηφίσματα.

Η αλλαγή θα ξεκινήσει από το χωριό, την κοινότητα.

Η ΕΠΑΝΑΚΚΙΝΗΣΗ ΘΕΛΕΙ:

  • Ζωντανά τοπικά συμβούλια
  • Πραγματικούς αγροτικούς συλλόγους
  • Συνεταιρισμούς νέας γενιάς, διαφανείς και εξωστρεφείς.
  • Συλλογική διαπραγμάτευση
  • Τοπικά αναπτυξιακά σχέδια με βάση τα συγκριτικά πλεονεκτήματα κάθε περιοχής. Και η τοπική αυτοδιοίκηση μπορεί να έχει καθοριστικό ρόλο.

Η ΡΙΖΙΚΗ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗ δεν είναι σύνθημα. Είναι όρος επιβίωσης.

Αν δεν ξαναχτιστεί η χωρική δημοκρατία, το χωριό, η κοινότητα, η περιφέρεια, η ύπαιθρος δεν θα μπορέσει να αναγεννηθεί.

Η ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΕΠΑΝΑΚΚΙΝΗΣΗ είναι υπόθεση όλων μας.

  • Δεν αφορά μόνο όσους καλλιεργούν.
  • Αφορά όσους τρώνε.
  • Όσους ζουν στις πόλεις.
  • Όσους θέλουν ποιοτική τροφή, καθαρό νερό, βιώσιμα τοπία, ζωντανές κοινότητες, πολιτισμό και ταυτότητα.

Η ελληνική ύπαιθρος δεν είναι παρελθόν.

Είναι το μέλλον, ας το διεκδικήσουμε.

Ως τη Νίκη, Πάντοτε, Μιχάλη Χαραλαμπίδη

Αγαπημένε Δάσκαλε Μιχάλη Χαραλαμπίδη, Ήταν Ιούνιος του 1996, διάβαζα μαθηματικά για τις πανελλήνιες εξετάσεις της επόμενης μέρας. Στιγμή ιερ...