Εντελώς τυχαία έπεσα χθες σε αυτό το βίντεο που δείχνει την στιγμή που ο Marlon Brando, μέσω μιας εξαίρετης αντιπροσώπου, της αυτόχθονης(*) Αμερικανίδας Sacheen Littlefeather, αρνείται το Βραβείο Όσκαρ που θέλησε να του απονείμει το 1973 η Ακαδημία Κινηματογράφου για τον ρόλο του στην εμβληματική ταινία "Ο Νονός":
Το βρήκα συγκλονιστικό.
Ευτυχώς που κάποιοι συνάνθρωποι μας έχουν το θάρρος να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων που απατούν οι κρίσιμες στιγμές.
Μας διδάσκουν έτσι πως, καθώς ζούμε μονάχα μια φορά, δεν υπάρχει κανείς απολύτως λόγος να μην μένουμε πιστοί στις αρχές και στις αξίες μας.
Μου θύμισε αυτό το περιστατικό μια περιγραφή από βιβλία του Νίκου Καζαντζάκη, όπου ένας χαρακτήρας υπερεκατονταετή κρητικού - πιθανές αναλογίες με τον πατέρα του Καπετάν Μιχάλη - συζητά με Άγγλο αξιωματικό που ετοιμάζεται να εγκαταλείψει την Κρήτη από την Παλαιόχωρα προς τη Βόρεια Αφρική, στο τέλος της Μάχης της Κρήτης. Ο διάλογος πήγαινε περίπου ως εξής:
- Γιατί μωρέ φεύγετε;
- Δεν βλέπεις γέρο; Αν μείνουμε θα πεθάνουμε.
- Γιατί δηλαδή, αν φύγετε δεν θα πεθάνετε;
Ο κρητικός της ιστορίας έβλεπε τα πράγματα από μια διαφορετική, πιο πλήρη, ολιστική θα λέγαμε οπτική γωνία. Ο θάνατος είναι η κοινή μας μοίρα. Θα έρθει αργά, η γρήγορα. Πρέπει να το υπενθυμίζουμε στον εαυτό μας, πολύ περισσότερο όταν πρέπει να πάρουμε κρίσιμες αποφάσεις.
(*) Σε επόμενο χρόνο αμφισβητήθηκε η καταγωγή της Sacheen Littlefeather, ως προς το αν ήταν όντως αυτόχθονη Αμερικανίδα ("Native American") εξ αίματος ή όχι. Κατά την άποψή μου, μικρή σημασία έχει η 'γραμμή αίματος'. Ένας σύγχρονος ορισμός του έθνους που αποδέχομαι είναι πως 'είσαι αυτό που πιστεύεις ότι είσαι'. Αν η Sacheen Littlefeather ένιωθε αυτόχθονη, εάν δρούσε με αυτήν την πυξίδα και αυτές τις αξίες, μικρή σημασία έχει η βιολογική καταγωγή της.