Τρίτη, 12 Μαΐου 2020

Συνταγματικά δικαιώματα και κορωνοϊός

Έγραψα πρόσφατα στο ιστολόγιο αυτό πως τα μέτρα προστασίας που ελήφθησαν για τον κορωνοϊό, αν και αμαφίβολα αναγκαία και αποτελεσματικά, ήταν ταυτόχρονα και μια πολύ κακή αρχή όσον αφορά την καταπάτηση των συνταγματικά καρτοχυρωμένων δικαιωμάτων των πολιτών της Ελληνικής Δημοκρατίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αναφέρομαι πρώτα και κύρια στον περιορισμό της ελεύθερης μετακίνησης, που είναι κορυφαίο συνταγματικό δικαίωμα αλλά και δικαίωμα που απορρέει από τη συμμετοχή της χώρας μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Αν κατάλαβα καλά, το συνταγματικό αυτό δικαίωμα ανεστάλη με κάποια υπουργική απόφαση ή πράξη νομοθετικού περιεχομένου. Σκεπτόμενος το ζήτημα αυτό εκ νέου, αναρωτιέμαι κατά πόσον η σοβαρότητα του ζητήματος συμβαδίζει με τον τρόπο λήψης της εν λόγω απόφασης.

Επί παραδείγματι, που έχουν δημιουργηθεί τα ακόλουθα ερωτήματα:

  • Δεν θα έπρεπε ο κ. Πρωθυπουργός να ενημερώσει την εθνική αντιπροσωπεία για το κρίσιμο ζήτημα που επέβαλλε την αναστολή διατάξεων του Συντάγματος;
  • Δεν θα έρεπε να διεξαχθεί συζήτηση στην εθνική αντιπροσωπεία και η εν λόγω απόφαση να υπερψηφιστεί από αυξημένη πλειοψηφία δυο τρίτων ή τριών πέμπτων;
  • Δεν θα έπρεπε η κα Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ως επιβλέπουσα της λειτουργίας του πολιτεύματος να δώσει τη σύμφωνη γνώμη της;
  • Αν μη τι άλλο, δεν θα έπρεπε να ερωτηθεί και να δώσει τη σύμφωνη γνώμη της η ηγεσία της δικαστικής εξουσίας, ο κ. Πρόεδρος του Αρείου Πάγου και ο κ. Πρόεδρους του Συμβουλίου της Επικρατείας;
Δηλαδή, είναι δυνατόν η αναστολή ενός συνταγματικού δικαιώματος να γίνεται απλώς και μόνο με απόφαση της εκτελεστικής εξουσίας; 

Δεν είμαι ειδικός, οπότε απευθύνομαι στους ειδικούς νομικούς ρωτώντας τους για την πολιτική διάσταση του θέματος. Ως πολίτης όμως είμαι πολύ, πάρα πολύ ανήσυχος που μια τέτοιας βαρύτητας απόφαση ελήφθη από την εκτελεστική εξουσία δίχως μια διαδικασία σαν την παραπάνω. Εύλογα αυτό κάνει τους πολίτες να ανησυχούν ότι ενδεχομένως σε μελλοντική περίσταση μια κακοπροαίρετη εκτελεστική εξουσία δύναται να πράξει το ίδιο χωρίς να συντρέχουν πραγματικοί λόγοι όπως σήμερα και βασιζόμενη στο προηγούμενο να μην εφαρμόσει και τότε την πρέπουσα διαδικασία.

Υπενθυμίζω πως κάτι αντίστοιχο συνέβη το 2010 όταν η χώρα  βρέθηκε σε ένα νέο de facto καθεστώς με το μνημόνιο δίχως να συμβούν τα παραπάνω. Τι ακολούθησε; Ένας τραγικός διχασμός που έχει δηλητηριάσει τον λαό μας ανεπανόρθωτα. Η σχετική ευθύνη του Γ. Α. Παπανδρέου είναι βαρύτατη. Ομοίως βαρύτατη φαίνεται να είναι και η ευθύνη του Κυρ. Κ. Μητσοτάκη που επί δικής του προεδρίας της κυβερνήσεως ανεστάλησαν συνταγματικά δικαιώματα με μια απλή υπουργική απόφαση.

Τους δημοκρατικούς πολιτειακούς θεσμούς πρέπει να τους προσέχουμε ως κόρη οφθαλμού. Η Τρίτη Ελληνική Δημοκρατία δεν τα έχει πάει πολύ καλά με τη διάκριση των εξουσιών - το λέω με τον πιο ευγενικό δυνατό τρόπο. Ελπίζω ο ελληνικός λαός να αντιληφθεί την κρισιμότητα του ζητήματος και να πράξει αναλόγως.


1 σχόλιο:

Παύλος Σταμπουλίδης είπε...

Εφόσον μια κυβέρνηση έχει επαρκή πλειοψηφία στη βουλή, το πολίτευμα είναι στην ουσία πρωθυπουργική δικτατορία με 4ετή θητεία. Δεν είναι τίποτα νέο. Απλά η συγκεκριμένη κυβέρνηση χρειάστηκε (από τις συνθήκες είναι η αλήθεια) να πάρει μέτρα που επηρέασαν άμεσα τις ελευθερίες μας.
Η προηγούμενη προσπάθησε με μια μελέτη της πλάκας κι ένα νόμο να αφήσει 4 τηλεοπτικούς σταθμούς σε λειτουργία, και ρύθμισε μια διακρατική διένεξη που ήταν θέμα δεκαετιών, χωρίς να κάνει ούτε μια σύσκεψη των αρχηγών των κομμάτων υπό τον ΠτΔ, έτσι για τα μάτια. Οι προηγούμενες σύναψαν δάνεια και μηχανισμούς επιτήρησης που δέσμευαν τις επόμενες και η λίστα είναι μεγάλη.
Κάθε ελληνική κυβέρνηση μπορεί να κάνει 2-3 συζητήσεις (νομοπαρασκευαστική και ολομέλεια) στις οποίες να είναι κουφή και στο τέλος να ψηφίσει ό,τι έχει αποφασίσει.
Χρειάζονται στη δημοκρατία μας Checks and Balances? Ναι. Καιρό τώρα.
Αλλά (κατά τη γνώμη μου) σε κάθε περίπτωση η λήψη αποφάσεων δεν θα έπρεπε να ρυθμίζεται από την Χρυσή Αυγή, το κόμμα του Βελόπουλου, του Λεβέντη, του Σώρρα (ας μην έμπαινε φυλακή και θα ήταν βουλευτής τώρα) ή το ΚΚΕ ή κάποιο συνδυασμό των παραπάνω. Το γεγονός ότι αυτά είναι κόμματα κάποιου μεγέθους, είναι ένα βαθύ πρόβλημα της δημοκρατίας της ίδιας ως πολίτευμα, αλλά είναι ένα θέμα άλλης μεγάλης συζήτησης.

Η αλήθεια δεν αποκαλύφθηκε στη δίκη της Χρυσής Αυγής

Δεν μπορώ να κρύψω την οργή και την απογοήτευσή μου με όσα συμβαίνουν τις τελευταίες ημέρες σχετικά με τη δίκη της Χρυσής Αυγής. Γεμίσαμε όψ...